چگونه به طور مؤثر دعا کنیم: راهنمای کتاب مقدس برای دعای قدرتمند و مستجاب شده
«دعای شخص عادل در حین عمل، قدرت عظیمی دارد.» — یعقوب ۵:۱۶
دعا یکی از بزرگترین امتیازاتی است که خداوند به فرزندانش داده است. از طریق دعا ما او را پرستش میکنیم، با او صمیمی میشویم، راهنماییهای او را دریافت میکنیم، برای دیگران شفاعت میکنیم و در کار او بر روی زمین شرکت میکنیم. در سراسر کتاب مقدس میبینیم که خداوند از طریق مردان و زنان عادی که با قلبهای خالصانه او را جستجو میکردند، اهداف خود را به انجام میرساند. ابراهیم برای سدوم دعا کرد. موسی برای اسرائیل شفاعت کرد. حنا برای داشتن پسری فریاد زد. الیاس دعا کرد و باران سالها متوقف شد، سپس دوباره دعا کرد و آسمانها گشوده شدند. دانیال برای قوم خود خدا را جستجو کرد. کلیسای اولیه با هم دعا کردند و مکانی که در آن جمع شده بودند، لرزید زیرا آنها دوباره از روح القدس پر شدند (اعمال رسولان ۴:۳۱).
با این حال بسیاری از مؤمنان صادق یک سوال صادقانه میپرسند:
«اگر خدا ما را به دعا دعوت میکند، چرا به نظر میرسد بسیاری از دعاها بیپاسخ میمانند؟»
این سوال شایستهی پاسخی کتاب مقدسی است.
مشکل این نیست که خدا تمایلی به شنیدن سخنان قومش ندارد. از پیدایش تا مکاشفه، او بارها خود را به عنوان پدری که از جویندگان خود مسرور میشود، آشکار میکند. خود عیسی شاگردانش را تشویق کرد:
«بخواهید، که به شما داده خواهد شد؛ بجویید، که خواهید یافت؛ بکوبید، که برای شما باز خواهد شد.» (متی ۷:۷)
در عین حال، کتاب مقدس به همان اندازه واضح است که هر دعایی مؤثر نیست. کتاب مقدس هم شامل وعدههای خارقالعاده در مورد دعا و هم هشدارهای هوشیارانه در مورد نگرشها و اعمالی است که مانع آن میشوند. خداوند صرفاً ما را به دعا کردن مکرر فرا نمیخواند؛ او ما را فرا میخواند تا مطابق قلب، کلام و ارادهاش دعا کنیم.
این یک تمایز مهم است.
دعا چیزی فراتر از ارائه فهرستی از درخواستها به خداست. دعا رابطهای با پدر آسمانی ماست. این امتیازی است برای نزدیک شدن به او، همسو کردن قلبهایمان با قلبهای او، و مشارکت در تحقق اهداف او بر روی زمین. دعای مؤثر مدتها قبل از اینکه اولین کلمات خود را به زبان آوریم آغاز میشود - با یک زندگی تسلیمشده آغاز میشود.
عیسی این را کاملاً نشان داد.
چه قبل از طلوع آفتاب برای گذراندن وقت با پدرش به خلوت میرفت (مرقس ۱:۳۵)، چه تمام شب قبل از انتخاب دوازده حواری دعا میکرد (لوقا ۶:۱۲)، و چه در جتسیمانی با گفتن «نه خواست من، بلکه خواست تو انجام شود» (لوقا ۲۲:۴۲)، از خواستههای خود دست میکشید، دعاهای او از اتکای کامل به پدر سرچشمه میگرفت.
رسولان از نمونه او درس گرفتند.
پس از رستاخیز مسیح، مؤمنان پیوسته خود را وقف دعا کردند (اعمال رسولان ۱:۱۴). وقتی مخالفتها از راه رسید، آنها با توصیف ترسهایشان یا شکایت از شرایطشان شروع نکردند. در عوض، آنها کتاب مقدس را اعلام کردند، حاکمیت خدا را بزرگ شمردند و از آنها خواستند که با شجاعت به تبلیغ مسیح ادامه دهند. خدا با پر کردن آنها از روح القدس و توانمندسازی آنها برای کار خود پاسخ داد (اعمال رسولان ۴:۲۳-۳۱).
یکی از قابل توجهترین الگوها در سراسر کتاب مقدس این است که قوم خدا اغلب با استفاده از کلام خود خدا. دعاهای شما وقتی توسط کتاب مقدس شکل میگیرند، قویتر میشوند زیرا کلام خدا شخصیت، وعدهها و اراده او را آشکار میکند. خداوند بر کلام خود نظارت میکند تا آن را به انجام برساند (ارمیا ۱:۱۲). کلام او هرگز خالی برنمیگردد، بلکه هدفی را که برای آن فرستاده است، به انجام میرساند (اشعیا ۵۵:۱۱). حتی عیسی در بیابان با اعلام کلام مکتوب خدا در برابر شیطان مقاومت کرد (متی ۴:۱-۱۱). به همین دلیل، یکی از مؤثرترین راههای دعا، پر کردن دعاهایمان با کتاب مقدس است، نه تکیه صرف بر افکار و احساسات خودمان. این تأکید، محور اصلی آموزش «چگونه به طور مؤثر دعا کنیم» .
اما کتاب مقدس حقیقت مهم دیگری را نیز تعلیم میدهد.
نگرشها، گناهان و الگوهای زندگی وجود دارند که مانع از مشارکت ما با خدا میشوند و دعاهای ما را تضعیف میکنند. اشعیا اعلام کرد،
«گناهان شما، شما را از خدایتان جدا کرده است؛ گناهان شما روی او را از شما پوشانده است، تا نشنود.» (اشعیا ۵۹:۲)
عیسی هشدار داد که امتناع از بخشیدن دیگران بر رابطه ما با پدر تأثیر میگذارد (متی ۶: ۱۴-۱۵). یعقوب توضیح داد که برخی از دعاها بیپاسخ میمانند زیرا با انگیزههای خودخواهانه ارائه میشوند (یعقوب ۴: ۳). پطرس تعلیم داد که حتی نحوه رفتار شوهر با همسرش میتواند مانع دعاهای او شود (اول پطرس ۳: ۷). در سراسر کتاب مقدس، خداوند پیوسته قوم خود را به فروتنی، توبه، ایمان، اطاعت و فداکاری تمام عیار در برابر خود فرا میخواند. راهنمای شما این مضامین کتاب مقدس را در بیست و یک مانع اصلی برای دعای مؤثر جمع آوری میکند که هر کدام توسط کتاب مقدس پشتیبانی میشوند.
این نباید ما را دلسرد کند. کاملاً برعکس. هدف این هشدارها این نیست که ما را از دعا بترسانند، بلکه دعوت ما به رابطهای عمیقتر با مسیح است. عیسی از طریق مرگ و رستاخیز خود، راه را برای ما باز کرد تا با اطمینان خاطر به حضور خدا وارد شویم.
«پس ای برادران، چون به خون عیسی میتوانیم با اطمینان به اماکن مقدس وارد شویم...» (عبرانیان ۱۰:۱۹)
اعتماد ما نه در کمال خودمان، بلکه در عدالت اوست. همانطور که گناهان خود را اعتراف میکنیم، در مسیح میمانیم، دیگران را میبخشیم، در اطاعت گام برمیداریم و طبق کلام خدا دعا میکنیم، درمییابیم که دعا چیزی بیش از یک وظیفه مذهبی میشود - به مشارکتی شاد با پدرمان و مشارکت در کار او در سراسر زمین تبدیل میشود.
صفحات بعدی به بررسی اصول کتاب مقدس که دعا را تقویت میکنند، موانعی که کتاب مقدس در مورد آنها به ما هشدار میدهد، و راههای عملی برای رشد در زندگی با دعای مؤثر میپردازد. چه تازه به پیروی از مسیح روی آورده باشید و چه سالها با او همراه بوده باشید، دعوت خدا یکسان است:
«مرا خواهید طلبید و چون مرا با تمامی دل خود بجویید، مرا خواهید یافت.» (ارمیا ۲۹:۱۳)
باشد که این راهنما شما را نه تنها به دعا کردن بیشتر، بلکه به شناخت عمیقتر خدا، اعتماد کاملتر به او و دیدن تحقق اراده او در زندگی، خانواده، کلیسای، شهر و ملتهایتان تشویق کند.
چه چیزی دعا را مؤثر میکند؟
دعا یکی از بزرگترین امتیازاتی است که خداوند به فرزندانش داده است، با این حال، یکی از سوءتفاهمبرانگیزترین آنهاست. بسیاری از مؤمنان صمیمانه آرزوی یک زندگی دعایی عمیقتر را دارند، اما در خفا از خود میپرسند که چرا دعاهایشان فاقد قدرت است یا چرا اغلب احساس میکنند که یکطرفه است. برخی تصور میکنند که صرفاً باید طولانیتر دعا کنند. برخی دیگر معتقدند که به ایمان بیشتر، احساسات بیشتر یا کلمات بهتر نیاز دارند. در حالی که هر یک از اینها جایگاه خود را دارند، کتاب مقدس دائماً ما را به چیزی بسیار عمیقتر اشاره میکند.
اثربخشی دعا در درجه اول به طول، فصاحت یا حتی شدت آن بستگی ندارد. در سراسر کتاب مقدس، خداوند به مردان و زنانی که قلبشان به درستی با او مرتبط است، پاسخ میدهد. مسئله یادگیری یک تکنیک نیست، بلکه پرورش یک رابطه است. دعا قبل از اینکه کاری باشد که انجام میدهیم، بیانگر این است که ما به عنوان فرزندان خدا چه کسی هستیم.
این حقیقت زمانی آشکار میشود که شاگردان عیسی یک درخواست قابل توجه داشتند. آنها از او نخواستند که به آنها موعظه، انجام معجزات یا رهبری جمعیت را بیاموزد. آنها به سادگی گفتند: «خداوندا، دعا کردن را به ما بیاموز» (لوقا 11:1). با مشاهده زندگی او، آنها تشخیص دادند که هر کاری که او انجام میداد از ارتباط او با پدر سرچشمه میگرفت. اقتدار، حکمت، شفقت و اطاعت او همگی ریشه در زندگی دعا داشت.
وقتی عیسی به درخواست آنها پاسخ داد، اولین کلماتی که به آنها داد، دستورالعملهایی در مورد روشها یا فرمولها نبود، بلکه یک رابطه بود.
«ای پدر ما که در آسمانی...» (متی ۶:۹)
این دو کلمه همه چیز را تغییر میدهند. دعا با این تشخیص آغاز میشود که کسانی که به مسیح تعلق دارند، به پدری نزدیک میشوند که آنها را میشناسد، دوستشان دارد و عشق خود را از طریق صلیب نشان داده است. ما دعا نمیکنیم تا خدایی را که تمایلی به رسیدگی به نیازهای ما ندارد، متقاعد کنیم. ما دعا میکنیم زیرا او ما را از طریق پسرش به حضور خود دعوت کرده است. همانطور که نویسنده عبرانیان اعلام میکند،
«پس بیایید با اطمینان به تخت فیض نزدیک شویم تا رحمت بیابیم و فیضی را حاصل کنیم که در وقت نیاز یاریمان دهد.» (عبرانیان ۴:۱۶)
با این حال، این اطمینان هرگز نباید با آشنایی یا جسارت اشتباه گرفته شود. همان پدری که از ما استقبال میکند، خدای مقدسی است که فرشتگان پیوسته در حضورش فریاد میزنند: «قدوس، قدوس، قدوس». بنابراین، دعای کتاب مقدس، صمیمیت و احترام را با هم ترکیب میکند. ما با جسارت به خاطر مسیح میآئیم، اما با فروتنی به خاطر اینکه خدا کیست.
یکی از بزرگترین تصورات غلط در مورد دعا، این تصور است که هدف اصلی آن متقاعد کردن خدا برای انجام خواستههای ماست. کتاب مقدس تصویر بسیار متفاوتی ارائه میدهد. دعا وسیلهای است که خدا از طریق آن قلبهای ما را با قلبهای خود تطبیق میدهد. همانطور که او را جستجو میکنیم، خواستههای ما شروع به تغییر میکنند. ما یاد میگیریم آنچه را که او دوست دارد دوست داشته باشیم، از آنچه او را غمگین میکند غمگین شویم و از آنچه او را جلال میدهد شاد شویم.
هیچ دعایی این را زیباتر از دعایی که عیسی در باغ جتسیمانی ارائه داد، نشان نمیدهد. او با علم به رنجی که در انتظارش بود، دعا کرد:
«ای پدر، اگر اراده توست، این جام را از من دور کن. لیکن نه اراده من، بلکه اراده تو انجام شود.» (لوقا ۲۲:۴۲)
این کلمات، قلب هر دعای مؤثری را آشکار میکنند. هدف این نیست که اراده خدا را تسلیم اراده خود کنیم، بلکه این است که با شادی اراده خود را تسلیم اراده او کنیم. دعا به جایی تبدیل میشود که جاهطلبیها، ترسها و نقشههای ما تسلیم میشوند تا اهداف او در ما محقق شود.
به همین دلیل است که یوحنای رسول میتوانست با چنین اطمینانی بنویسد:
«این است اطمینانی که نزد او داریم که اگر چیزی بر طبق اراده او درخواست کنیم، ما را میشنود.» (اول یوحنا ۵:۱۴)
دعا کردن مطابق اراده خدا، محدود کردن دعا نیست، بلکه تقویت آن است. اراده او از کسانی که با پشتکار او را جستجو میکنند پنهان نیست. این اراده در سراسر کلام او آشکار شده است. همانطور که خود را در کتاب مقدس غرق میکنیم، دعاهای ما به تدریج کمتر بر خواستههای خودمان متمرکز میشوند و بیشتر بر پادشاهی خدا، عدالت او و جلال او متمرکز میشوند.
به همین دلیل، یکی از قدرتمندترین راههای دعا، دعا کردن با کلام خداست. این تأکید بارها در سراسر «چگونه به طور مؤثر دعا کنیم» . به جای اینکه اجازه دهیم دعاهایمان تحت تأثیر ترس، احساسات یا شرایط قرار گیرد، یاد میگیریم که آنها را با وعدههای خدا، فرامین او و اهداف آشکار او پر کنیم.
خود عیسی این اصل را الگو قرار داد. در طول وسوسهاش در بیابان، هر حمله شیطان با این کلمات پاسخ داده میشد: «مکتوب است». پروردگار ما به استدلالهای هوشمندانه یا حکمت انسانی تکیه نکرد. او بر اقتدار آنچه پدرش قبلاً گفته بود، استوار بود. به همین ترتیب، کلیسای اولیه با اعلام حاکمیت خدا و دعا بر اساس کلام او به آزار و اذیت پاسخ داد، نه اینکه اجازه دهد ترس بر دعاهایشان حکمفرما شود (اعمال رسولان ۴:۲۴-۳۱). نتیجه صرفاً تسلی نبود، بلکه جسارت تازه و توانمندسازی روح القدس بود.
دعا کردن بر اساس کتاب مقدس به معنای تکرار مکانیکی آیات مانند فرمولها نیست. بلکه به معنای اجازه دادن به کلام خدا برای شکل دادن به محتوا و جهت دعاهای ما است. فرض کنید والدینی برای پسر یا دختری که از خداوند دور شده است دعا میکنند. به جای اینکه صرفاً از خدا بخواهند که "آنها را برگرداند"، آن والدین میتوانند حزقیال ۳۶:۲۶ را دعا کنند و از خدا بخواهند که به آنها قلبی جدید بدهد، یا افسسیان ۱:۱۷-۱۸ را بخوانند و از او بخواهند که چشمان فهم آنها را باز کند. با انجام این کار، دعا دیگر فقط توسط میل انسانی هدایت نمیشود، بلکه توسط وعدههایی هدایت میشود که شخصیت و اهداف خدا را آشکار میکنند.
ایمان یکی دیگر از ویژگیهای اساسی دعای مؤثر است، اما در اینجا نیز کتاب مقدس بسیاری از فرضیات رایج را به چالش میکشد. ایمان کتاب مقدسی نه تفکر مثبت است و نه یقین به اینکه خدا به هر درخواستی دقیقاً همانطور که ما تصور میکنیم پاسخ خواهد داد. ایمان، اعتماد به شخصیت خداست. ایمان به این اعتماد دارد که پدر کاملاً خردمند، کاملاً مهربان و کاملاً وفادار است، حتی زمانی که پاسخهای او با انتظارات ما متفاوت باشد.
نویسنده عبرانیان به ما یادآوری میکند،
«بدون ایمان، خشنود کردن او غیرممکن است، زیرا هر که میخواهد به خدا نزدیک شود، باید ایمان داشته باشد که او وجود دارد و جویندگان خود را پاداش میدهد.» (عبرانیان ۱۱:۶)
این نوع ایمان، پشتکار ایجاد میکند. این ایمان به جستجوی خدا ادامه میدهد زیرا به او اعتماد دارد، نه صرفاً به این دلیل که قبلاً پاسخ را دریافت کرده است. ابراهیم دههها برای پسری که خدا وعده داده بود صبر کرد. حنا قبل از اینکه سموئیل به دنیا بیاید، روح خود را در حضور خداوند ریخت. دانیال حتی زمانی که این دعا جان خودش را در خطر قرار میداد، به دعا ادامه داد. اعتماد آنها نه به شرایط، بلکه به وفاداری کسی بود که به او دعا میکردند.
عیسی همچنین آموخت که دعای مؤثر از رفاقت پایدار با او سرچشمه میگیرد.
«اگر در من بمانید و کلام من در شما بماند، هر چه میخواهید درخواست کنید که برای شما انجام خواهد شد.» (یوحنا ۱۵:۷)
توجه داشته باشید که وعده از رابطه پیروی میکند. قبل از اینکه عیسی در مورد درخواست کردن صحبت کند، در مورد ماندن صحبت میکند. یک شاخه فقط به این دلیل میوه میدهد که به تاک متصل میماند. به همین ترتیب، دعای پربار از زندگیای سرچشمه میگیرد که پیوسته با ارتباط با مسیح تغذیه میشود. همانطور که کلام او قلبهای ما را پر میکند و روح او خواستههای ما را شکل میدهد، دعاهای ما به طور فزایندهای قلب خود او را منعکس میکنند.
در نهایت، دعای مؤثر را نمیتوان از زندگی مبتنی بر اطاعت جدا کرد. در سراسر کتاب مقدس، کسانی که واقعاً با خدا روبرو شدند، هرگز صرفاً به شنیدن صدای او اکتفا نکردند. آنها پاسخ دادند. اشعیا خود را برای خدمت به خداوند فدا کرد. پطرس تورهای خود را رها کرد تا از مسیح پیروی کند. حواریون برای جسارت دعا کردند و سپس بلافاصله با وجود آزار و اذیت، انجیل را اعلام کردند. دعای واقعی همیشه ما را به سمت اطاعت بیشتر سوق میدهد، زیرا ارتباط واقعی با خدا، کسانی را که به حضور او وارد میشوند، متحول میکند.
به همین دلیل، سوال صرفاً این نیست که آیا ما دعا میکنیم یا نه، بلکه این است که آیا زندگی ما توسط کسی که به او دعا میکنیم شکل میگیرد یا خیر. دعا دعوت خداوند است برای شناخت او، تبدیل شدن به وسیله او، و شرکت در کار رستگاریبخش او در سراسر جهان. هرچه رفاقت ما با او عمیقتر میشود، دعاهای ما به طور فزایندهای مؤثرتر میشوند - نه به این دلیل که ما در یک روش استاد شدهایم، بلکه به این دلیل که قلبهای ما بیشتر شبیه قلبهای او میشوند.
این موضوع طبیعتاً به یک سوال مهم دیگر منجر میشود. اگر کتاب مقدس تعلیم میدهد که خدا از شنیدن دعاهای قومش لذت میبرد، چرا هشدار میدهد که برخی نگرشها و اعمال میتوانند مانع آن دعاها شوند؟ پاسخ به این سوال به معنای دلسرد کردن ما نیست، بلکه به معنای سوق دادن ما به توبه عمیقتر و رفاقت نزدیکتر با مسیح است.
در بخش بعدی، بیست و یک مانع کتاب مقدسی برای دعای مؤثر را بررسی خواهیم کرد و کشف خواهیم کرد که چگونه خداوند، به لطف خود، هر مانعی را برای کسانی که با فروتنی او را جستجو میکنند، برطرف میکند.
۲۱ مانع کتاب مقدسی برای دعای مؤثر
گناه توبه نشده
بزرگترین مانع برای دعای مؤثر، قلبی است که آگاهانه و بدون توبه به گناه میچسبد. گناه، مشارکت ما با خدا را مختل میکند، نه به این دلیل که او از طرد ما لذت میبرد، بلکه به این دلیل که قدوسیت او ما را فرا میخواند تا در نور گام برداریم. خداوند از طریق اشعیا نبی اعلام کرد:
اشعیا ۵۹:۲ - «گناهان شما بین شما و خدایتان جدایی انداخته است، و گناهان شما روی او را از شما پوشانده است تا نشنود.»
داوود این حقیقت را از طریق تجربه دردناک خود درک کرد (دوم سموئیل ۱۱-۱۲). او به جای پنهان کردن گناه خود، آن را اعتراف کرد و از خدا طلب رحمت نمود.
مزمور ۵۱:۱۰ - «ای خدا، دلی پاک در من بیافرین و روحی راست در باطنم تازه ساز.»
خداوند هرگز از ما نمیخواهد که وانمود کنیم گناه نکردهایم. او ما را دعوت میکند تا گناهان خود را اعتراف کنیم و به سوی او بازگردیم. توبه پایان دعا نیست - اغلب آغاز مشارکت احیا شده است.
قلبی بیرحم
عیسی مسیح بیش از هر مانع دیگری برای دعا، مستقیماً در مورد بخشش صحبت کرد. او پس از آموزش دعا به شاگردانش، بلافاصله بر ضرورت بخشش دیگران تأکید کرد.
متی ۶:۱۴-۱۵ - «زیرا اگر خطاهای دیگران را ببخشید، پدر آسمانی شما نیز شما را خواهد بخشید، اما اگر خطاهای دیگران را نبخشید، پدر شما نیز خطاهای شما را نخواهد بخشید.»
بخشش، گناه را توجیه نمیکند یا عدالت را نادیده نمیگیرد. بلکه انتقام شخصی را به دستان خدا میسپارد و رحمتی را که خودمان از طریق مسیح دریافت کردهایم، منعکس میکند.
تلخی قلب را سخت میکند، در حالی که بخشش، دوستی با خدا و دیگران را احیا میکند.
کتاب مقدس در مورد بخشش، آموزههای بسیار بیشتری نسبت به آنچه در این راهنما میتوان پوشش داد، دارد. برای دسترسی رایگان به کتاب الکترونیکی ما با عنوان « چگونه از نظر کتاب مقدس ببخشیم» ثبت نام کنید ، جایی که ما به بررسی آموزههای کتاب مقدس در مورد بخشش، پیامدهای یک قلب نبخشنده و گامهای عملی برای بخشش بر اساس کلام خدا (متی ۱۸: ۲۱-۳۵) میپردازیم. همچنین به کتابخانه کامل منابع کتاب مقدس ما دسترسی رایگان خواهید داشت.
غفلت از رفاقت با مسیح
دعا چیزی بیش از ارائه درخواست به خدا است؛ دعا از یک رابطه زنده با عیسی مسیح سرچشمه میگیرد. عیسی در شب قبل از مصلوب شدنش، آموخت که دعای مستجاب شده از رفاقت پایدار با او سرچشمه میگیرد.
یوحنا ۱۵:۷ - «اگر در من بمانید و سخنان من در شما بماند، هر چه میخواهید درخواست کنید که برای شما انجام خواهد شد.»
ماندن در مسیح به معنای نزدیک ماندن به او از طریق کلام، اطاعت و ارتباط روزانه با اوست. همانطور که در رفاقت با او رشد میکنیم، خواستههای ما به طور فزایندهای منعکس کننده خواستههای او میشوند و دعاهای ما با اراده او همسو میشوند.
فقدان ایمان
ایمان برای دعای مؤثر ضروری است زیرا بیانگر اعتماد به شخصیت خداست. کتاب مقدس ایمان را به عنوان خیالپردازی یا یقین به اینکه خدا همیشه دقیقاً همانطور که انتظار داریم پاسخ خواهد داد، تعریف نمیکند. بلکه ایمان به معنای اعتماد به خرد، نیکی و وفاداری پدر آسمانی ماست.
عبرانیان ۱۱:۶ - «و بدون ایمان، خشنود کردن او غیرممکن است، زیرا هر که میخواهد به خدا نزدیک شود، باید ایمان داشته باشد که او وجود دارد و جویندگان خود را پاداش میدهد.»
همانطور که در کلام خدا تأمل میکنیم و وفاداری او را در سراسر کتاب مقدس به یاد میآوریم، اعتماد به نفس ما افزایش مییابد. ایمان هر سوالی را برطرف نمیکند، اما پیوسته انتخاب میکند که به کسی که هرگز تغییر نمیکند اعتماد کند.
نافرمانی
دعا نمیتواند جایگزین اطاعت شود. در حالی که خداوند با لطف و کرم خود ما را دعوت میکند تا هر نگرانی را به حضور او بیاوریم، او همچنین ما را به اطاعت از آنچه که قبلاً در کلامش آشکار کرده است، فرا میخواند.
امثال ۲۸:۹ - «اگر کسی گوش خود را از شنیدن شریعت برگرداند، حتی دعای او نیز مکروه است.»
خداوند چیزی بیش از کلماتی که در دعا گفته میشود را میخواهد؛ او قلبهایی را میخواهد که مایل به پیروی از صدای او باشند. همانطور که ما با اطاعت پاسخ میدهیم، رفاقت ما با او عمیقتر میشود و دعاهای ما به طور فزایندهای منعکس کننده اهداف او به جای اهداف خودمان است.
وفاداری تقسیمشده
عیسی تعلیم داد که هیچکس نمیتواند به دو ارباب خدمت کند (متی ۶:۲۴). قلبی که بین خدا و دنیا تقسیم شده باشد، برای لذت بردن از مشارکت عمیق با او تلاش خواهد کرد، زیرا بزرگترین محبت آن متعلق به جای دیگری است.
یعقوب به مؤمنان هشدار میدهد:
یعقوب ۴:۴ - «آیا نمیدانید که دوستی با دنیا، دشمنی با خداست؟ پس هر که میخواهد دوست دنیا باشد، خود را دشمن خدا میسازد.»
خداوند از ما نمیخواهد که صرفاً او را در اولویتهای خود قرار دهیم. او ما را فرا میخواند که او را بالاتر از هر چیز دیگری دوست داشته باشیم. همچنان که مسیح بزرگترین گنجینه قلبهای ما میشود، دعاهای ما به طور طبیعی بیشتر بر پادشاهی او متمرکز میشوند تا بر جاهطلبیهای خودمان.
غرور
دعای واقعی با فروتنی آغاز میشود. هر بار که در پیشگاه خدا حاضر میشویم، وابستگی خود را به او تصدیق میکنیم و اعتراف میکنیم که خرد و قدرت ما ناکافی است.
عیسی این را از طریق مَثَل فریسی و باجگیر به تصویر کشید (لوقا ۱۸: ۹-۱۴). در حالی که فریسی به عدالت خود اعتماد داشت، باجگیر به سادگی فریاد زد:
لوقا ۱۸:۱۳ - «خدایا، بر من گناهکار رحم کن!»
خداوند از قلبهای فروتن لذت میبرد، زیرا فروتنی نیاز ما به فیض او را تشخیص میدهد. غرور بیسروصدا اعتماد ما را از خدا به خودمان منتقل میکند، در حالی که فروتنی پیوسته ما را به حضور او بازمیگرداند.
انگیزههای خودخواهانه
خداوند نه تنها آنچه را که ما میپرسیم میشنود، بلکه بررسی میکند که چرا آن را میپرسیم. یعقوب به مؤمنان یادآوری میکند که برخی از دعاها بیپاسخ میمانند زیرا آنها به جای جلال خدا، از خواستههای خودخواهانه ناشی میشوند.
یعقوب ۴:۳ - «شما درخواست میکنید و نمییابید، زیرا به ناحق درخواست میکنید تا آن را صرف هوسهای خود کنید.»
عیسی به شاگردانش آموخت که قبل از بیان نیازهای خود، دعا را با طلب نام، پادشاهی و اراده پدر آغاز کنند (متی ۶: ۹-۱۰). همچنان که عشق ما به مسیح افزایش مییابد، انگیزههای ما پاکتر میشوند و دعاهای ما به جای جاهطلبیهای شخصیمان، به طور فزایندهای منعکسکننده اهداف او هستند.
شک در شخصیت خدا
هر مؤمنی لحظاتی از عدم قطعیت را تجربه میکند، با این حال کتاب مقدس ما را تشویق میکند که اعتماد خود را به شخصیت تغییرناپذیر خدا، نه به شرایط متغیر، معطوف کنیم.
جیمز مینویسد:
یعقوب ۱:۶ - «اما با ایمان بپرسد، بدون شک و تردید...»
راه حل شک و تردید، اعتماد به نفس بیشتر نیست، بلکه شناخت عمیقتر از خداست. همانطور که وفاداری او را در سراسر کتاب مقدس و در زندگی خود به یاد میآوریم، اعتماد به نفس ما افزایش مییابد. ما یاد میگیریم که اعتماد کنیم، نه به این دلیل که هر پاسخی را میفهمیم، بلکه به این دلیل که میدانیم کسی که هر دعایی را میشنود، کیست.
غفلت از کلام خدا
دعا مکالمهای با خداست، با این حال بسیاری از مؤمنان زمان بسیار بیشتری را صرف صحبت کردن میکنند تا گوش دادن. خداوند با لطف و کرم، شخصیت، وعدهها و اراده خود را از طریق کتاب مقدس آشکار کرده است و دعاهای ما هرچه توسط کلام او شکل بگیرند، قویتر میشوند.
عیسی این دو واقعیت را به هم پیوند داد وقتی که گفت:
یوحنا ۱۵:۷ - «اگر در من بمانید و سخنان من در شما بماند، هر چه میخواهید درخواست کنید که برای شما انجام خواهد شد.»
توجه داشته باشید که عیسی نه تنها در مورد ماندن در او صحبت کرد، بلکه در مورد ماندن کلام او در ما نیز صحبت کرد. همانطور که کلام خدا قلبهای ما را پر میکند، خواستههای ما را تغییر میدهد، ایمان ما را تقویت میکند و به ما میآموزد که چگونه مطابق اراده او دعا کنیم. به جای دعا کردن بر اساس احساسات یا شرایط خود، ما بر اساس حقیقت او دعا میکنیم. یکی از سادهترین راهها برای تقویت زندگی دعا، صرف وقت برای خواندن کتاب مقدس قبل از شروع دعا است.
کمبود عشق
عشق در قلب زندگی مسیحی نهفته است. عیسی تعلیم داد که بزرگترین احکام این است که خدا را با تمام وجود دوست داشته باشیم و همسایه خود را مانند خودمان دوست داشته باشیم (مرقس 12: 29-31). بنابراین، غیرممکن است که از معاشرت نزدیک با خدا لذت ببریم در حالی که دائماً از دوست داشتن دیگران امتناع میورزیم.
یوحنای رسول مینویسد:
اول یوحنا ۴:۲۰ - «اگر کسی گوید که خدا را دوست دارد، در حالی که از برادر خود نفرت دارد، دروغگو است؛ زیرا کسی که برادری را که دیده است دوست ندارد، نمیتواند خدایی را که ندیده است دوست بدارد.»
عشق کتاب مقدسی چیزی بیش از یک احساس است. عشقی صبور، مهربان، فروتن، بخشنده و مشتاق به دنبال خیر و صلاح دیگران بودن است (اول قرنتیان ۱۳:۴-۷). همانطور که روح القدس این عشق را در درون ما ایجاد میکند، دعاهای ما کمتر بر خودمان متمرکز میشوند و بیشتر به جلال خدا و نیازهای اطرافیانمان میپردازند.
نادیده گرفتن نیازهای دیگران
در سراسر کتاب مقدس، خداوند نگرانی عمیق خود را نسبت به فقرا، بیوه زنان، یتیمان و کسانی که از بیعدالتی رنج میبرند، آشکار میکند. یک زندگی دعایی سالم نمیتواند از یک قلب دلسوز جدا باشد.
سلیمان مینویسد:
امثال ۲۱:۱۳ - «هر که گوش خود را از فریاد فقیر ببندد، خود نیز فریاد خواهد زد و اجابت نخواهد شد.»
این کلمات به ما یادآوری میکنند که پرستش واقعی نه تنها از طریق دعا، بلکه از طریق اطاعت نیز ابراز میشود. خداوند اغلب با عمل کردن از طریق قوم خود، به دعاهای نیازمندان پاسخ میدهد. همانطور که ما در شفقت و سخاوت رشد میکنیم، قلبهای ما به طور فزایندهای با قلبهای او همسو میشوند و دعاهای ما منعکس کننده عشق او به دردمندان و فراموششدگان است.
ناهماهنگی در ازدواج
کتاب مقدس تعلیم میدهد که روابط ما با دیگران بر رفاقت ما با خدا تأثیر میگذارد، و هیچ کجا به اندازه ازدواج بر این موضوع تأکید نشده است.
پطرس شوهران را نصیحت میکند:
اول پطرس ۳:۷ - «به همین ترتیب، ای شوهران، با همسران خود با درایت زندگی کنید و به زن به عنوان ظرف ضعیفتر احترام بگذارید، زیرا آنها با شما وارث فیض حیات هستند، تا دعاهای شما مانع نشود.»
اگرچه پطرس به طور خاص شوهران را مورد خطاب قرار میدهد، اما این اصل به هر مؤمنی یادآوری میکند که خداوند خواهان صلح، احترام، بخشش و عشق در خانههای ماست. تلخی، تندخویی یا درگیری حل نشده مداوم میتواند مانع از مشارکت ما با او شود. روابط سالم، لطف خدا را به دست نمیآورند، اما منعکس کننده قلبهایی هستند که به لطف او در حال تغییر هستند.
امتناع از گوش دادن به خدا
دعا صرفاً صحبت کردن با خدا نیست؛ بلکه گوش دادن به اوست. بسیاری از مؤمنان صادقانه از خدا هدایت میخواهند، در حالی که همان کلامی را که او از طریق آن سخن گفته است، نادیده میگیرند.
کتاب امثال این هشدار جدی را میدهد:
امثال ۲۸:۹ - «اگر کسی گوش خود را از شنیدن شریعت برگرداند، حتی دعای او نیز مکروه است.»
خداوند فرزندانی را میخواهد که نه تنها درخواستهای خود را به حضور او میآورند، بلکه با قلبهای فروتن، آموزشهای او را نیز دریافت میکنند. همانطور که کتاب مقدس را میخوانیم و با اطاعت پاسخ میدهیم، نسبت به صدای او حساستر میشویم و برای تشخیص هدایت او آمادهتر میشویم. دعای مؤثر همیشه شامل گفتن و گوش دادن است.
فقدان پشتکار
کتاب مقدس مؤمنان را نه تنها به دعا، بلکه به پشتکار در دعا نیز تشویق میکند. زمانبندی خداوند اغلب با زمانبندی ما متفاوت است و او اغلب از زمانهای انتظار برای تعمیق ایمان ما، تقویت شخصیت ما و آموزش وابستگی بیشتر به خود استفاده میکند.
عیسی با بیان یک مَثَل «به این مضمون که باید همیشه دعا کنند و دلسرد نشوند» (لوقا ۱۸:۱) بر این حقیقت تأکید کرد. او داستان را با این کلمات به پایان رساند:
لوقا ۱۸:۷ - «و آیا خدا به داد برگزیدگان خود که شبانهروز به درگاه او فریاد برمیآورند، نخواهد رسید؟ آیا او برای ایشان تأخیر بسیار خواهد کرد؟»
پشتکار، خدایی را که مردد است، به عمل کردن ترغیب نمیکند. بلکه، اعتماد ما را به این نشان میدهد که او وفادار، حکیم و حتی زمانی که هنوز نمیتوانیم پاسخ را ببینیم، مؤثر است. ایمان به دعا ادامه میدهد زیرا به کسی که هر دعایی را میشنود اعتماد دارد.
غفلت از نماز
شاید بارزترین مانع برای دعای مؤثر، صرفاً دعا نکردن باشد. در سراسر کتاب مقدس، خداوند بارها و بارها قوم خود را دعوت میکند تا او را جستجو کنند، با این حال ممکن است آنقدر مشغول، حواسپرت یا خودمحور شوند که دعا به تدریج از زندگی روزمره ناپدید شود.
پولس این دستورالعمل ساده اما عمیق را ارائه میدهد:
اول تسالونیکیان ۵:۱۷ - «بی وقفه دعا کنید.»
این به آن معنا نیست که هر لحظه باید صرف دعا شود. بلکه، این به معنای زندگی در مشارکت مداوم با خداست - روی آوردن به او در طول روز با شکرگزاری، توکل، پرستش، اعتراف و شفاعت.
دعا نباید آخرین واکنش ما باشد، زمانی که هر راه حل دیگری شکست خورده است. باید اولین واکنش ما باشد زیرا ما وابستگی مداوم خود را به خداوند تشخیص میدهیم.
رهبری معنوی فاسد و استثمار مؤمنان
خداوند رهبری معنوی را جدی میگیرد. در سراسر کتاب مقدس، او کسانی را که از موقعیتهای قدرت برای منافع شخصی استفاده میکنند، قوم او را دستکاری میکنند یا آنها را از حقیقت او دور میکنند، محکوم میکند. خداوند از طریق میکاه نبی، به رهبران فاسد هشدار داد:
میکاه ۳:۴ - «آنگاه نزد خداوند فریاد برخواهند آورد، اما او به ایشان پاسخ نخواهد داد؛ در آن زمان روی خود را از ایشان خواهد پوشانید، زیرا اعمال خود را بد کردهاند.»
این هشدار به ویژه متوجه کسانی است که به نام خدا به دیگران آموزش میدهند، آنها را راهنمایی میکنند یا بر آنها تأثیر میگذارند. رهبری معنوی یک امانت مقدس است، نه فرصتی برای قدرت، شهرت یا منافع مالی. خداوند رهبرانی را میخواهد که با فروتنی، صداقت و عشق واقعی به قومش خدمت کنند.
دوگانگی
خداوند خواهان اعتماد کامل است. قلبی که دچار تفرقه شده و دائماً بین ایمان و کفر در نوسان است، برای دعا کردن با اطمینان تلاش میکند، زیرا خود را کاملاً به خداوند نسپرده است.
جیمز مینویسد:
یعقوب ۱:۶-۸ - «اما باید با ایمان و بدون شک سؤال کند، زیرا کسی که شک میکند، مانند موج دریا است که از باد رانده و متلاطم میشود... او مردی دودل و در تمام راههایش ناپایدار است.»
دو دلی چیزی بیش از عدم قطعیت گاه به گاه است. قلبی است که به دو جهت کشیده میشود، هم خواست خدا و هم خواست خودش را میخواهد. دعای مؤثر زمانی رشد میکند که یاد میگیریم با تمام وجود به خدا اعتماد کنیم و حتی زمانی که بلافاصله پاسخهای او را درک نمیکنیم، به خرد او تکیه کنیم.
نادیده گرفتن عدالت برای یتیمان و بیوه زنان
در سراسر کتاب مقدس، خداوند توجه ویژه خود را به یتیمان، بیوه زنان و کسانی که نمیتوانند از خود دفاع کنند، آشکار میکند. او خواهان پرستشی است که نه تنها از طریق کلمات، بلکه از طریق عدالت، شفقت و رحمت نیز نشان داده شود.
خداوند از طریق اشعیا اعلام کرد:
اشعیا ۱:۱۷ - «نیکی کردن را بیاموزید؛ عدالت را بجویید، ظلم را اصلاح کنید؛ یتیمان را دادرسی کنید، از بیوهزنان دفاع کنید.»
جیمز همین اصل را تکرار میکند:
یعقوب ۱:۲۷ - «دینداری پاک و بیآلایش در پیشگاه خدای پدر این است که یتیمان و بیوهزنان را در مصیبتشان تفقد کنیم و خود را از آلودگی دنیا دور نگه داریم.»
دعایی که با زندگی دلسوزانه و مطیعانه همراه باشد، قلب واقعی خداوند را منعکس میکند.
بیتوجهی به فقرا
خداوند بارها و بارها قوم خود را به مراقبت از نیازمندان فرا میخواند. ایمان واقعی نه تنها در دعا، بلکه در عشق عملی به گرسنگان، ستمدیدگان و رنجدیدگان نیز ابراز میشود.
سلیمان مینویسد:
امثال ۲۱:۱۳ - «هر که گوش خود را از فریاد فقیر ببندد، خود نیز فریاد خواهد زد و اجابت نخواهد شد.»
به همین ترتیب، خداوند از طریق اشعیا نبی، نوع روزهداری مورد رضایت خود را توصیف کرد - زندگیای که نان را با گرسنگان تقسیم میکند، بیخانمانها را میپذیرد و به نیازمندان رسیدگی میکند (اشعیا ۵۸: ۶-۹). دعاهای ما وقتی قلبهایمان نسبت به کسانی که او دوستشان دارد دلسوزتر میشود، بیشتر شبیه دعاهای مسیح میشود.
دعاهایی که خدا را آزمایش میکنند
ایمان به خدا اعتماد دارد؛ ایمان از او نمیخواهد که خود را مطابق انتظارات ما ثابت کند. در سراسر کتاب مقدس، خداوند قوم خود را از آزمایش او از طریق بیایمانی، گمان یا خواستههای خودخواهانه برحذر میدارد.
وقتی شیطان عیسی را وسوسه کرد که خود را از معبد به پایین پرتاب کند، خداوند ما پاسخ داد:
متی ۴:۷ - «و باز هم نوشته شده است: 'خداوند، خدای خود را آزمایش مکن.'»
دعای کتاب مقدس با اعتماد فروتنانه مشخص میشود، نه با تلاش برای مجبور کردن خدا. ما با اعتماد به نفس به حضور او میرویم زیرا او وفادار است، اما خود را نیز تسلیم حکمت، زمانبندی و اراده کامل او میکنیم. ایمان بالغ به جای آزمایش خدا، در پی تکریم اوست.
نتیجهگیری
همانطور که در طول این راهنما دیدهایم، هدف این هشدارهای کتاب مقدس این نیست که ما را از دعا کردن منصرف کند، بلکه ما را به سمت رابطهای عمیقتر با خدا سوق دهد. به خاطر عیسی مسیح، میتوانیم با اطمینان به پدر نزدیک شویم، با این آگاهی که او از بخشش، بازسازی و دگرگونی کسانی که او را میجویند، لذت میبرد.
همچنان که در دعا رشد میکنید، از روحالقدس بخواهید که قلب شما را جستجو کند، هر مانعی را که مانع از مشارکت شما با خدا میشود، برطرف کند و به شما بیاموزد که طبق کلام و اراده او دعا کنید. پدر به دنبال افراد کامل نیست - او به دنبال قلبهای فروتنی است که به او اعتماد دارند، از او اطاعت میکنند و میخواهند او را عمیقتر بشناسند.
عبرانیان ۴:۱۶ - «پس بیایید با اطمینان به تخت فیض نزدیک شویم تا رحمت بیابیم و فیضی را حاصل کنیم که در وقت نیاز یاریمان دهد.»
باشد که زندگی دعاگویانه شما چیزی بیش از یک عادت روزانه شود. باشد که این زندگی به یک مشارکت شاد و مادام العمر با پدر آسمانی شما تبدیل شود، که از طریق او پادشاهی او در زندگی شما، خانواده شما، کلیسای شما، جامعه شما و ملت ها پیش می رود.
